Gospodarz Rogalina

Edward Raczyński (1786-1845) był następnym gospodarzem Rogalina. Ten mecenas sztuk i nauk wydał ponad dwieście tomów źródeł do historii i literatury polskiej, między innymi Paska, Kitowicza, Albrechta Radziwiłła. Wspomagał finansowo wielu Polaków, wśród nich Adama Mickiewicza. Mówił podobno: „Nie chcę, by Homer polski żebrał”. Ufundował Bibliotekę Raczyńskich w Poznaniu i wyposażył ją w fundusz wieczysty. Rodzinnemu miastu ofiarował również pierwszy wodociąg, planując ustawienie po drodze czterech fontann. Jedna z nich ozdobiona została posągiem Higiei, kopią zaniemyskiej rzeźby dłuta A. Wolffa. Wszystkie te dzieła łączące się ściśle z zasadami i cnotami konserwatysty nie zdołały mu jednak zjednać życzliwości lewicy spod znaku Lelewela. Od 1841 roku mnożyły się napaści na Raczyńskiego. Czarę goryczy przepełniła sprawa budowy pomnika Mieszka I i Bolesława Chrobrego w katedrze poznańskiej. Według pomysłu Raczyńskiego powstała Złota Kaplica sfinansowana ze składek społecznych zbieranych od lat dwudziestych. Na cokole pomnika pierwszych Piastów, który w całości sfinansował Raczyński, kazał wykuć napis: „Do tej kaplicy ofiaruje Edward Nałęcz Raczyński”. To przede wszystkim z tego powodu jego przeciwnicy wytykali mu dumę rodową i chęć wywyższenia się cudzym kosztem. 17 stycznia 1845 roku Raczyński nakazał w swojej obecności skuć napis, a trzy dni później udał się na wyspę na Jeziorze Zaniemyskim i tam odebrał sobie życie, przykładając głowę do wylotu wiwatowej armatki, którą sam nabił i zapalił lontem.

Kolejni właściciele

Po Edwardzie Rogalin objął jego syn Roger (1820-1864), filantrop, kontynuator dzieł Edwarda, polityczny uczestnik Wiosny Ludów. Następnym dziedzicem Rogalina był syn Rogera Edward Aleksander (1847-1926), mecenas sztuki i kolekcjoner, który ze swego zbioru liczącego około pięciuset obrazów utworzył w Rogalinie istniejącą do dziś publiczną galerię z dziełami najwybitniejszych malarzy polskich i obcych swego czasu, a wybudowaną obok pałacu w latach 1910-1912. Następnymi mieszkańcami Rogalina byli synowie Edwarda Aleksandra: Edward (1891-1993), polityk, ambasador Polski w Londynie od 1936 roku, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, założyciel fundacji, za której pośrednictwem przekazał Muzeum Narodowemu w Poznaniu cały majątek Raczyńskich posiadany w Polsce, a także ewentualne roszczenia z tytułu reprywatyzacji; oraz drugi syn Roger Adam (1889-1945), wojewoda poznański i ambasador Polski przy rządzie rumuńskim, a następnie greckim. Uroczyste pogrzeby ostatnich dziedziców Rogalina we wspaniałym mauzoleum rodzinnym wybudowanym w 1820 roku przez ich pradziada Edwarda odbyły się w 1993 roku.

W 1939 roku Rogalin był własnością hr. Rogera Raczyńskiego. Majątek w 1926 roku liczył 1341 hektarów i miał gorzelnię.

Skoki

Obszerny dwór, przypominający trochę rezydencje w Kotowie czy Będlewie, bryłą nawiązuje do późnego gotyku, a dekoracją do renesansu. Dobrej klasy artystycznej, zbudowany około 1870 roku. Główny korpus zdominowany przez potężny środkowy ryzalit z trójarkadową loggią na piętrze – być może romantyczne echo średniowiecznej wieży bramnej. Na jednym z narożników czterokondygnacyjna wieża. Dla zwolenników stylów historycznych przykład dobrego rzemiosła architektonicznego.

Skoki w XV i XVI wieku należały do Skockich herbu Nowina, którzy sprzedali je w 1536 roku Latalskim. W XVII wieku własność Rejów, heretyków – braci czeskich. „Władysław Rej, dziedzic miejscowy, wystawiwszy w Skokach pałac, ustąpił go braciom czeskim i lutrom, którzy na przemian nabożeństwa swoje odprawiać tu mieli”. Awanturowali się jednak między sobą, co wielu gorszyło. Pod koniec XVIII wieku gmina braci czeskich zanikła. Po Rejach właścicielami Skoków byli w XVII wieku Unrugowie i Twardowscy, w XVIII Raczyńscy, Rogalińscy i Swinarscy, a w roku 1846 Józef Skoraszewski. Potem przeszły w ręce Niemca Carla Cunowa, a następnie wróciły do rąk polskich. W 1886 roku właścicielem dóbrskockich był Paweł Zakrzewski, a w 1889 roku Ludwik Piątkowski.

W okresie międzywojennym Skoki nie stanowiły ośrodka dóbr ziemskich.

Tupadły

Dwór z 1889 roku, złożony z parterowego korpusu – stosunkowo niedużego -i dwóch piętrowych skrzydeł bocznych o nieznacznie zróżnicowanej wysokości i szerokości, wysuniętych ryzalitami przed linię fasady. Ryzality zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Wejście na osi poprzedzone tarasem. Wszystkie części nakryte dachami dwuspadowymi. Dwuskrzydłowy układ dworu jest odwołaniem się do architektury willowej renesansowych Włoch, jeśli nie bezpośrednim, to w sposób, w jaki architekturę tę postrzegał eklektyzujący wiek XIX.

Tupadły występują w dokumentach co najmniej od 1394 roku, wówczas w zlatynizowanej formie Tupadla, względnie Thupadli. Pisali się wtedy Izaak i Wójta z Thupadli i w tych latach procesowali się oni z Markuszem Roztrębowskim i Janem Łabiszyńskim. W 1480 roku Michał Drogosz zTupadet nabył wójtostwo kcyńskie od Pawła, syna Szymona Czajki. Pod koniec XVIII wieku właścicielem Tupadeł był Wiktor Manteufel Kiełpiński z Dębogóry. W XIX wieku i aż do drugiej wojny światowej Tupadły stanowiły własność niemieckiej rodziny Busse: w 1881 roku Theodora Bussego, a w okresie międzywojennym dr. Georga Bussego.

W 1930 roku właścicielem Tupadeł był Niemiec Georg Busse. Majątek w 1926 roku liczył 448 hektarów.

Wargowo

Dwór w Wargowie zbudowany został z inicjatywy Teodora Żółtowskiego w 1889 roku. Wśród XIX-wiecznych realizacji najczęściej odwołujących się do renesansu północnego lub włoskiego bądź też sięgających do form klasycystycznych i neogotyckich mniej jest obiektów nawiązujących do epoki baroku. Do tej ostatniej mniej licznie reprezentowanej grupy należy rezydencja Żółtowskich. Zwieńczenia ryzalitów przypominają te, jakie pojawiały się na wielkopolskich pałacach sto pięćdziesiąt lat wcześniej, by wspomnieć pałac w Konarzewie, a cebulasty hełm wieży bliski jest tym, jakie wieńczyły niewielkie barokowe kościoły. Dwór piętrowy, z obszernym skrzydłem-ryzalitem z werandą po jednej stronie i niewielką parterową przybudówką po stronie przeciwnej. By zrównoważyć kompozycję fasady głównej, wzniesiono ażurową wieżę mieszczącą na poziomie parteru wejście, a na poziomie pierwszego piętra loggię.

tematy palac niechlod kowalskie waszkowo zaborowo leszno c 2 tematy palac c 2 jerzyn gebice kotowo gorzyce murowana goslina c 3 tematy palac c 3 nietazkowo oporowko gozdawa kruszewo gorazdowo c 4 tematy palac c 4 wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu pomarzanowice c 5 tematy palac c 5 sliwniki koscielec dzieje turewa wiatrowo jedlec c 6 tematy palac c 6 jurkowo grzybowo czeszewo golejewko historia palacu c 7 tematy palac c 7 koldrab roscinno rudniki taczanow wlasciciele tarczanowa c 8 tematy palac c 8 rawicz sarnowa sieroszewice wegierce rostworowo radomicko c 9 tematy palac c 9 podgrzybow oporowo rod niegolewskich wodki nietuszkowo c 10 tematy palac c 10 miedzianow osowiec kosowo goraj zamek palac c 11 tematy palac c 11 osiek rogalin wyglad palacu piekny ogrod wlasciciele miasta c 12 tematy palac c 12 gospodarz rogalina kolejni wlasciciele skoki tupadly wargowo c 13 tematy palac c 13 wlasciciele dworu 2 zegrowo wierzenica wlasciciel wierzenicy radzewo c 14 tematy palac c 14 pieruszyce dlugie stare lukowo mozdzanow porazyn c 15 tematy palac c 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki c 16 tematy palac c 16 miedzychod pleszew malinie zrodla malinie plugawice historia siemianic c 17 tematy palac c 17 szamotuly szczeglin paruszewo czerwona wies poczatki wsi c 18 tematy palac c 18 przybyslaw psarskie samokleski duze stare oborzyska wlasnosc burgrabiego c 19 tematy palac c 19 srodka zlotniki radziwillow lipowiec magnuszewice c 20 tematy palac c 20 olesnica szczodrowo szelejewo wlasciciele szalejewa stary grod