Pieruszyce

Dwór parterowy, nakryty dachem naczółkowym, z piętrowym ryzalitem na osi zwieńczonym trójkątnie, zbudowany na początku XIX wieku i przebudowany około połowy stulecia dla Ignacego Pruskiego.

Pieruszyce występują w dokumentach od 1400 roku. W XVI wieku własność Suchorzewskich, Kuklinowskich, Pieruskich, w XVII wieku Kolnickich, Kokorskich, Pacynowskich, w XVIII wieku Koźmińskich, Niemojewskich i Pruskich. Ci ostatni byli właścicielami Pieruszyc co najmniej do 1870 roku. Potem nie krócej niż do 1890 roku właścicielem był Witold Taczanowski. Na początku lat dziewięćdziesiątych XIX wieku majątek przeszedł na pruską Komisję Kolonizacyjną, która go rozparcelowała. Resztówkę w 1903 roku kupił Franz Żustus. W 1921 roku właścicielem resztówki stał się Jan Makowski.

W okresie międzywojennym Pieruszyce nie stanowiły ośrodka większej własności ziemskiej.

Długie Stare

Dość obszerny pałac, o dwupiętrowym korpusie głównym i jednopiętrowych skrzydłach po obu bokach, z czerwonej nietynkowanej cegły łączonej z tynkowanym detalem architektonicznym, nakryty płaskimi dachami ukrytymi za dekoracyjnymi blankami, zbudowany w drugiej połowie XIX wieku. Po drugiej wojnie światowej pałac został zrujnowany przez miejscowy PGR i potem, w latach dziewięćdziesiątych, niemal wzorowo odbudowany na cele użyteczności publicznej. Jest to niespotykany wypadek, gdy zamiast budować w sąsiedztwie nowy, ohydny socjalistyczny budynek po uprzednim zdewastowaniu dworu, przywrócono do życia obiekt zabytkowy. Gniazdo Kotwiczów Dłuskich. W 1420 roku Stefan Rydzyński zapisał dla Pawła Dłuskiego z Długich i jego żony Katarzyny 17 grzywien. W 1580 roku mieli tu swe działy: Rafał Leszczyński, kasztelan śremski, Jakub i Jan Rokosowscy oraz Maciej Rostworowski. W XVII i XVIII wieku własność Nieżychowskich. W końcu wieku dobra te zakupił generał Jan Lipski. W 1825 roku Długie Stare należało do Marianny Skórzewskiej z domu Lipskiej, od której w 1835 roku za 62 350 talarów nabył je Józef Mycielski. Od 1851 roku majątek w rękach niemieckich. W 1926 roku właścicielem Długiego Starego była Niemka Dawida von Hindersin, a w 1939 roku Józef Dunin-Karwicki. Majątek w 1926 roku liczył 1393 hektary.

Łukowo

Dwór – czy też raczej pałac – w Łukowie, wzniesiony zapewne około 1870 roku, jest eklektycznym konglomeratem renesansu północnego z pewnymi cechami architektury francuskiej, prawdziwie XIX-wieczną, hybrydyczną realizacją pomiędzy dworami w Napachaniu i Zbażewie a pałacem w Zimnowodzie i to zarówno w odniesieniu do formy, jak i dekoracji. Trzy piętrowe obustronne ryzality, z dominującym ryzalitem środkowym, sprowadzają korpus do roli łącznika. Z boku ryzalitu środkowego trzykondygnacyjna kwadratowa wieża. Szczyty bocznych ryzalitów dekorowane ujętymi w spływy wolutowe aediculami, a szczyt ryzalitu środkowego dodatkowo na narożach ozdobiony obeliskami. Wszystkie części nakryte dachami dwuspadowymi, a wieżyczka dachem wysokim czterospadowym lekko zakrzywionym, zwieńczonym iglicą. Pałac w Łukowie jest z pewnością dziełem biegłego architekta – architekta świadomego swej epoki.

Łukowo jest wymienione już w Liber Beneficiorum prymasa Jana Łaskiego z 1523 roku. W XIX wieku i na początku XX było własnością Biegańskich: w 1881 roku Władysława Biegańskiego, a w 1909 roku Franciszka Biegańskiego. Później przeszło do Stablewskich i w okresie międzywojennym należało do pułkownika Erazma Stablewskiego.

W 1939 roku właścicielem Łukowa był płk. Erazm Stablewski. Majątek w 1926 roku liczył 903 hektary.

Możdzanów

Dwór myśliwski, wzniesiony w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku staraniem Karola Neumanna i nazywany wówczas Jagdhaus – domem myśliwskim. W 1935 roku powiększony o wieżę i zamieniony na siedzibę gospodarza majątku Szklarka-Możdżanów Wojciecha Lipskiego. Złożony z dwóch parterowych budynków z mieszkalnymi poddaszami, zestawionych w formę zbliżoną do litery T i kwadratowej, czterokondygnacyjnej wieży w narożniku tylnej elewacji. Wokół najwyższej kondygnacji drewniana galeryjka schowana pod okapem namiotowego dachu wieży. Dwór nakryty dachami dwuspadowymi z wystawkami na osi obu budynków. Wejście poprzedzone drewnianą werandą.

Możdżanów stanowił w dawniejszych czasach część dóbr Sośnie-Międzyborze, ale później pozostawał folwarkiem majątku Szklarka i główną siedzibą jego właścicieli: w latach 1886-1900 Karla Neumanna, a następnie, do 1908 roku, niejakiego Burschika. Od 1908 roku do drugiej wojny światowej Możdżanów należał do właściciela Górzna, Kazimierza Lipskiego (1870-1940). W latach trzydziestych mieszkał tu syn Kazimierza Lipskiego Wojciech Lipski, który zginął w 1945 roku w Krakowie w czasie działań wojennych.

W 1939 roku Możdżanów był własnością Kazimierza Lipskiego.

Porażyn

Niezbyt okazała rezydencja-willa wybudowana w 1880 roku przez znaną berlińską firmę architektoniczną Hude i Hennicke dla właściciela dóbr opalenickich Franza Heinricha von Beyme, przebudowana na przełomie wieków XIX i XX oraz w czasie drugiej wojny światowej.

Porażyn należał przez długie wieki do dóbr opalenickich będących własnością Opalińskich. Był częścią schedy po ostatnim z wielkiego rodu todziów Opalińskich Leonie Wojciechu, wojewodzie mazowieckim, a później sieradzkim (zm. 1775). Po jego śmierci, po blisko sto lat ciągnącym się między spadkobiercami procesie, dostał się w ręce niemieckiej rodziny von Beyme. W okresie międzywojennym i aż do 1939 roku Porażyn był własnością generała Kazimierza Sosnkowskiego (1885-1969), ministra spraw wojskowych, inspektora armii, a w latach 1943-44 Naczelnego Wodza. Obok Romana Dmowskiego, który mieszkał w Chludowie, i gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, który zamieszkał w Lusowie, gen. Sosnkowski był trzecim bardzo wybitnym Polakiem, który choć nie pochodził z Wielkopolski, zamieszkał w niej, gdy nastała wolna Polska.

W 1939 roku Porażyn był własnością gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Majątek w 1926 roku liczył 1775 hektarów.

tematy palac niechlod kowalskie waszkowo zaborowo leszno c 2 tematy palac c 2 jerzyn gebice kotowo gorzyce murowana goslina c 3 tematy palac c 3 nietazkowo oporowko gozdawa kruszewo gorazdowo c 4 tematy palac c 4 wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu pomarzanowice c 5 tematy palac c 5 sliwniki koscielec dzieje turewa wiatrowo jedlec c 6 tematy palac c 6 jurkowo grzybowo czeszewo golejewko historia palacu c 7 tematy palac c 7 koldrab roscinno rudniki taczanow wlasciciele tarczanowa c 8 tematy palac c 8 rawicz sarnowa sieroszewice wegierce rostworowo radomicko c 9 tematy palac c 9 podgrzybow oporowo rod niegolewskich wodki nietuszkowo c 10 tematy palac c 10 miedzianow osowiec kosowo goraj zamek palac c 11 tematy palac c 11 osiek rogalin wyglad palacu piekny ogrod wlasciciele miasta c 12 tematy palac c 12 gospodarz rogalina kolejni wlasciciele skoki tupadly wargowo c 13 tematy palac c 13 wlasciciele dworu 2 zegrowo wierzenica wlasciciel wierzenicy radzewo c 14 tematy palac c 14 pieruszyce dlugie stare lukowo mozdzanow porazyn c 15 tematy palac c 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki c 16 tematy palac c 16 miedzychod pleszew malinie zrodla malinie plugawice historia siemianic c 17 tematy palac c 17 szamotuly szczeglin paruszewo czerwona wies poczatki wsi c 18 tematy palac c 18 przybyslaw psarskie samokleski duze stare oborzyska wlasnosc burgrabiego c 19 tematy palac c 19 srodka zlotniki radziwillow lipowiec magnuszewice c 20 tematy palac c 20 olesnica szczodrowo szelejewo wlasciciele szalejewa stary grod