Śliwniki

W latach 1848-1850, a więc mniej więcej w tym samym czasie, gdy budowano neogotyckie rezydencje, jak Rokosowo, Kórnik, Jarocin czy Podrzecze, wzniesiono dla Jana Nepomucena Niemojowskiego (1807-1873) udziwniony pałac-zamek w Śliwnikach. Autorem projektu był Karol Wurtemberg, współpracownik Fryderyka Augusta Stulera przy budowie pałacu von Radolinów Radolińskich w Jarocinie i zapewne projektant między innymi pałacu w Nowej Wsi koto Kaźmierza, powstałego około połowy XIX wieku. Na bardzo skomplikowanym planie prostokąta rozbudowanego o wieże, baszty, portyki postawiono przysadziste zamczysko z czerwonej cegły będące czymś pośrednim między gotycką fortecą, mauretańską twierdzą a klasycyzującym pałacem. Po uptywie pół wieku rezydencja została w 1898 roku znacznie przebudowana i rozbudowana.

Śliwniki występują w dokumentach co najmniej od 1414 roku. Gniazdo rodowe Korabitów Śliwnickich. W 1579 roku należały w części do Bartłomieja Kurczewskiego, a w części do Jana Śliwnickiego. W 1618 roku były własnością Śliwnickich, Książyńskich i Mniszewskich, a później już tylko Wielowieyskich, od których nabyli je około 1750 roku Niemojowscy. W ich rękach pozostawały aż do okresu międzywojennego.

W 1926 roku Śliwniki należały do Wincentego Niemojowskiego, a w 1930 roku do syna Wincentego, Henryka Niemojowskiego. W 1926 roku majątek liczył 676 hektarów.

Kościelec

Zbudowany w 1849 roku rozległy, klasycyzujący, piętrowy dwór, którego bryłę ożywiają trzy zwieńczone trójkątnymi frontonami ryzality. Ryzalit środkowy w dolnej części mieści główne wejście do dworu, w górnej natomiast tworzy rodzaj otwartej loggii czy też kolumnowego ganku. Podtrzymywane przez jońskie kolumienki belkowanie dekorują girlandy. Dwór nakryty płaskim dachem, ponad który wystają dość płaskie dwuspadowe daszki ryzalitów.

Kościelec w 1297 roku oraz kilkakrotnie w XIV wieku wzmiankowany pod nazwą Lapidea Ecclesia oraz Koszcziol. W 1442 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie od Władysława Warneńczyka, które jednak utraciła jeszcze przed rozbiorami. Od XV do XVII wieku w rękach Kościeleckich. Potem własność Dziatyńskich, od końca XVIII wieku Dąmbskich, a w XIX wieku Łączyńskich. W 1881 roku właścicielką Kościelca była Rozalia z Ponińskich Łączyńska, primo voto hrabina Julianowa Dąmbska. W 1885 roku majątek odziedziczył hr. Adolf Poniński. W rękach Ponińskich Kościelec pozostawał również w okresie międzywojennym. Edward Poniński urodzony w Kościelcu w 1887 roku, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, prezes Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych, został zamordowany przez Niemców w grupie 56 zakładników – ziemian, księży i nauczycieli, w nocy z 22 na 23 października 1939 roku w więzieniu w Inowrocławiu.

W 1930 roku właścicielem Kościelca był hr. Adolf Poniński. Majątek liczył w 1926 roku 855 hektarów.

Dzieje Turewa

Turew, inaczej Turwia, występuje w dokumentach co najmniej od XIV wieku, kiedy to w 1 395 roku pisał się Tomistaw z Turwi. W 1400 roku zajął ją bezprawnie kasztelan radzimski Jarota z Wilkowa. Od końca XIV wieku do 1608 roku własność Słupskich-Turewskich, w XVII wieku Rąbińskich, Strzeleckich, Górskich, potem Pogorzelskich, a następnie Zaleskich i Opalińskich. Od 1698 roku należała do Władysława Radomickiego, późniejszego wojewody poznańskiego, który w 1730 roku sprzedał ją Ludwikowi Chłapowskiemu, sędziemu ziemskiemu poznańskiemu, zmarłemu w 1747 roku, po którym dziedziczył jego syn Stanisław, kasztelan międzyrzecki. Po nim z kolei dobra objął jego syn Józef, starosta kościański, po którym tegoż syn, słynny napoleończyk, generał Dezydery Chłapowski (1788-1879). Wychowywany w atmosferze patriotycznej i katolickiej od czternastego roku życia służył w wojsku, najpierw pruskim, a potem napoleońskim. Za zasługi i męstwo odznaczony został francuską Legią Honorową, polskim Virtuti Militari wreszcie, przez Napoleona, dziedzicznym tytułem barona Cesarstwa. Od 1811 roku był szefem słynnego polskiego Pułku Szwoleżerów, brat udział w kampaniach austriackiej, hiszpańskiej i moskiewskiej. Po wojnach napoleońskich zajął się gospodarowaniem w swoich rodzinnych dobrach, w tym w odkupionej od ojca Turwi. Odbył gruntowne studia rolnicze w Niemczech, Anglii i Szkocji. Stał się wzorowym gospodarzem, przykładem dla wielkopolskiego ziemiaństwa. Napisał podręcznik o Rolnictwie i szereg artykułów na ten temat. Stworzył i w swych dobrach wprowadził docenianą i sprawdzającą się jeszcze dziś koncepcję pasów zadrzewień śródpolnych chroniących pola przed silnymi wiatrami. Wziął udział w powstaniu listopadowym, dowodząc słynną wyprawą na Litwę. Był członkiem sejmu prowincjonalnego, a później pruskiej Izby Panów. Pochowany został w niedalekim Rąbiniu. Był szwagrem wielkiego księcia Konstantego, gdyż jego żoną była Antonina Anna Grudzińska, siostra Joanny z Grudzińskich, księżnej łowickiej, morganatycznej żony wielkiego księcia.

Wiatrowo

W 1856 roku dla ówczesnego właściciela Ignacego Moszczeńskiego został radykalnie przebudowany stojący tu dwór z drugiej połowy XVIII wieku. Budowli nadano zupełnie nową formę neogotyku romantycznego, złożoną z masywu, jakby donżonu czy też wieży bramnej – ale z dużymi arkadowymi oknami – zwieńczonej krenelażem i wieżyczkami-sterczynami, prostego skrzydła i wysokiej czterokondygnacyjnej wieży z blankami. Wszystko razem jest romantyczną kompozycją mającą sugerować odwieczność rycerskiej siedziby oraz jednocześnie wiejski i sielski charakter tej rezydencji. Budowla stanowi jak gdyby połączenie, ale na mniejszą skalę, starszego o kilkanaście lat zamku w Kórniku z młodszym o kilkanaście lat pałacem w Będlewie.

Wiatrowo występuje w dokumentach od 1452 roku. Około 1530 roku odziedziczył je Piotr Smogulecki, który z opatem wągrowieckim Jakubem IV wiódł spory o stojący na Wełnie młyn ostrowski. Własnością Smoguleckich Wiatrowo było jeszcze w XVII wieku. W XVIII wieku należało do Żychlińskich. W 1801 roku majątek nabył od Żychlińskich Aleksander Moszczeński, starosta brzesko-kujawski. W rękach Moszczeńskich pozostawał on aż do drugiej wojny światowej.

W 1939 roku Wiatrowo było własnością Aleksandra Moszczeńskiego. Majątek liczył w 1926 roku 720 hektarów, miał torfiarnię i cegielnię.

Jedlec

Istniejący tu budynek z końca XIX wieku został w latach trzydziestych XX wieku przebudowany, w wyniku czego powstał obecny dwór. Korpus główny, dawniej parterowy z kondygnacją mezzanina zamieniony został na piętrowy. Po obu bokach skrzydła, z których jedno piętrowe, drugie parterowe. Od frontu ganek o dwóch kolumnach zwieńczonych trójkątnym frontonem.

Jedlec występuje w dokumentach od 1309 roku, kiedy to był własnością joannitów z Poznania, później zwanych kawalerami maltańskimi. W XV wieku należał do Lutyńskich, w XVI wieku do Leszczyńskich, właścicieli pobliskiego Gołuchowa, i od tego czasu aż po początek XIX wieku stanowił część dóbr gotuchowskich.
Przez wiek XIX i aż do 1914 roku należał do Niemojowskich, potem – aż do roku 1926 – do księcia Adama Czartoryskiego z Gołuchowa, a od 1926 do 1939 do jego córki, Elżbiety z książąt Czartoryskich hrabiny Stefanowej Zamoyskiej, damy maltańskiej. Jej mężem był putkownik Stefan Zamoyski, znany działacz polskiej powojennej emigracji. Ich dziećmi są: Maria Helena, dama maltańska, Zdzisław, kawaler maltański, i Adam, znany historyk, autor między innymi biografii Chopina, Paderewskiego, Stanisława Augusta i popularnej w Anglii historii Polski, kawaler maltański.

W 1939 roku Jedlec był własnością Elżbiety Zamoyskiej. Majątek w 1926 roku liczył 1065 hektarów.

tematy palac niechlod kowalskie waszkowo zaborowo leszno c 2 tematy palac c 2 jerzyn gebice kotowo gorzyce murowana goslina c 3 tematy palac c 3 nietazkowo oporowko gozdawa kruszewo gorazdowo c 4 tematy palac c 4 wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu pomarzanowice c 5 tematy palac c 5 sliwniki koscielec dzieje turewa wiatrowo jedlec c 6 tematy palac c 6 jurkowo grzybowo czeszewo golejewko historia palacu c 7 tematy palac c 7 koldrab roscinno rudniki taczanow wlasciciele tarczanowa c 8 tematy palac c 8 rawicz sarnowa sieroszewice wegierce rostworowo radomicko c 9 tematy palac c 9 podgrzybow oporowo rod niegolewskich wodki nietuszkowo c 10 tematy palac c 10 miedzianow osowiec kosowo goraj zamek palac c 11 tematy palac c 11 osiek rogalin wyglad palacu piekny ogrod wlasciciele miasta c 12 tematy palac c 12 gospodarz rogalina kolejni wlasciciele skoki tupadly wargowo c 13 tematy palac c 13 wlasciciele dworu 2 zegrowo wierzenica wlasciciel wierzenicy radzewo c 14 tematy palac c 14 pieruszyce dlugie stare lukowo mozdzanow porazyn c 15 tematy palac c 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki c 16 tematy palac c 16 miedzychod pleszew malinie zrodla malinie plugawice historia siemianic c 17 tematy palac c 17 szamotuly szczeglin paruszewo czerwona wies poczatki wsi c 18 tematy palac c 18 przybyslaw psarskie samokleski duze stare oborzyska wlasnosc burgrabiego c 19 tematy palac c 19 srodka zlotniki radziwillow lipowiec magnuszewice c 20 tematy palac c 20 olesnica szczodrowo szelejewo wlasciciele szalejewa stary grod