Jurkowo

Pałac w Jurkowie został zbudowany na przełomie XIX i XX wieku i rozbudowany w latach dwudziestych XX wieku według projektu krewnego właścicieli, architekta Franciszka Morawskiego. Pewnej ozdobności tej prostej budowli dodaje arkadowe wejście, a także dwa potężne skrzydła po bokach oraz ryzalit w fasadzie ogrodowej.

Jurkowo występuje w dokumentach co najmniej od 1389 roku. Niegdyś własność Jurkowskich, Radomickich i Rogalińskich. Tu urodził się ksiądz Józef Rogaliński (1728-1802), fizyk, astronom i matematyk. W 1841 roku Jurkowo przeszło w ręce Morawskich, niezwykle zasłużonej rodziny wielkopolskiej herbu Nałęcz, przydomku Dzierżykraj, z których z Jurkowem związani byli: Kazimierz (1852-1925), filolog klasyczny i historyk.
profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i prezes Polskiej Akademii Umiejętności; jego brat Zdzisław (1859-1928), historyk kultury, austriacki minister dla Galicji; ich bratanek Kajetan, urodzony wJurkowie w 1892 roku, zmarły we Francji w 1973, polityk i dyplomata, wiceminister skarbu i ambasador emigracyjnego rządu polskiego we Francji w latach 1944-45; jego brat Tadeusz (1893-1974), powstaniec wielkopolski i poseł na Sejm RP w latach 1928-1930; Maciej (ur. 1929), syn Kajetana, znany dziennikarz Radia Wolna Europa i kawaler maltański, kanclerz Związku Polskich Kawalerów Maltańskich; oraz Magdalena (ur. 1922), córka Kajetana, żołnierz AK, która zginęła w powstaniu warszawskim.

W 1939 roku Jurkowo było własnością Kajetana Morawskiego. Majątek w 1926 roku liczył 832 hektary.

Grzybowo

Zbudowany na początku XIX wieku dwór swój dzisiejszy eklektyczny kształt zawdzięcza przebudowie z przełomu XIX i XX wieku. Parterowy, z gankiem o czterech kolumnach dźwigających taras pierwszego piętra, nad którym obszerna wystawka. Dobra koniunktura gospodarcza XIX wieku, dzięki której dochody ziemian szybko rosły, powodowała w konsekwencji wielkie ożywienie budowlane. Efektem tego była rozbiórka, a czasami przebudowa staropolskich dworów. Tak też stało się niestety w Grzybowie-Rabieżycach.

Grzybowo to gniazdo wielkopolskiej rodziny Grzybowskich, do których należało w XV wieku. W XVIII stuleciu własność Trąmpczyńskich, a w wieku XIX – na zasadzie kollokacji – Trąmpczyńskich, Btociszewskich i Lutomskich. W rękach tych ostatnich pozostawało aż do okresu międzywojennego.

W roku 1930 Grzybowo-Rabieżyce należało do Stefana Lutomskiego. Majątek w 1926 roku liczył 288 hektarów.

Czeszewo

Dla Karola Libelta architekt Wiktor Stabrowski z Kcyni zbudował w latach 1859-1860 dwór powtarzający w uproszczonej formie tak zwany kostium renesansowy. Na zamówienie znacznie jednak skromniejszych mecenasów trzeba było ograniczyć rozmach brył i dekoracji. Dzięki wysokiemu podpiwniczeniu i kondygnacji mezzanina, czterokondygnacyjnej wieży oraz piętrowemu ryzalitowi na osi fasady i arkadowemu wejściu dwór posiada jednak pewne cechy okazałości. Czeszewo znane jest co najmniej od XV wieku, kiedy erygowano tu kościół. Było gniazdem rodziny Czeszewskich. W czasach późniejszych przeszło na własność Szumanów, a następnie drogą małżeństwa na Karola Libelta. W roku 1907 od syna Karola Libelta kupił Czeszewo Nepomucen Sottysiński i w rękach tej rodziny majątek dotrwał aż do drugiej wojny światowej. W Czeszewie spędził kilkadziesiąt lat Karol Libelt (1807-1875), filozof, publicysta, polityk, uczestnik powstania listopadowego, parokrotnie więziony, poseł na pruski sejm, prezes TPN w Poznaniu. Bardzo skromnego pochodzenia – syn szewca i służącej -dzięki poparciu możnych protektorów: arcybiskupa Wolickiego i namiestnika księcia Antoniego Radziwiłła, zdobył wykształcenie, co w połączeniu z dwukrotnymi ożenkami z posażnymi pannami z ziemiańskich rodzin i walorami charakteru pięknie zaowocowało, m.in. dobrami ziemskimi i dworem w Czeszewie. Dwóch synów Karola Libelta walczyło w powstaniu styczniowym, z których Karol poległ pod Brdowem 29 kwietnia 1863 roku. Na jego pamiątkę Karol Libelt nazwał folwark Czeszewa Brdowem. Karol Libelt pochowany został w Czeszewie, gdzie w kościele znajduje się nagrobek i jego, i jego syna powstańca. Synem ostatniego właściciela Czeszewa jest znany prawnik prof. Stanisław Sołtysiński. W roku 1939 właścicielem Czeszewa był Marian Sołtysiński. Majątek w 1926 roku liczył 524 hektary.

Golejewko

Nawiązujący dość luźno do form renesansowych pałac w Golejewku, dla którego raczej wydaje się właściwsze określenie eklektyczny, został wybudowany w latach 1848-1852 przez hr. Marcelego Czarneckiego i rozbudowany pod koniec XIX wieku i po roku 1910. Okazję do wybudowania pałacu dał Marcelemu Czarneckiemu ślub jego syna Antoniego z Anielą Ponińską z Wrześni. To wtaśnie dla młodej pary pałac ten był przeznaczony. Architektura pałacu przypomina nieco architekturę elżbietańskiej Anglii- drugiej połowy XVI wieku. Umieszczenie wież na narożnikach korpusu głównego przypomina nieco późniejszą Dąbrówkę Wielkopolską. Korpus główny piętrowy, przedłużony parterowymi skrzydłami. Zachowały się piwnice ze stojących tu poprzednio budowli z XVII i XVIII wieku, na których fundamentach i murach pałac został wzniesiony. Dach korpusu głównego czterospadowy, wokół dachu balustrada ze szczytem na osi fasady, ozdobiona sterczynami i wieżyczkami nakrytymi – podobnie jak obie wieże – baniastymi hełmami. Wjazd do tego okazałego pałacu prowadzi przez reprezentacyjną wieżę bramną z XVII wieku, później przebudowywaną.

Historia pałacu

Golejewko ma prastarą historię pisaną, gdyż już w bulli Papieża Innocentego II z 1136 roku wymienione zostało pod ówczesną nazwą Czestram, którą jeszcze pod koniec XIX wieku nosił kościół i plebania, a pochodzącą od łacińskiego słowa castrum, to znaczy obóz. Jak bardzo przypomina nam to odwieczne miejsce Polski w Europie katolickiej i rzymskiej. Tak częste w angielskim nazewnictwie słowo chester wywodzi się z tego samego źródłostowu i także oznaczało niegdyścastrum, podobnie jak angielskie borough i polska końcówka-bark pochodzą od tego samego germańskiego słowa birg. W końcu XV wieku na miejscu dawnego Czestram powstała fortalicja Golejewko, zapewne dla Awdańców Chojeńskich, w których rękach pozostawało do około 1675 roku. Później, aż do 1768 roku, stanowiło własność Rogalińskich, następnie do początków XIX wieku Bronikowskich, a potem Niemca barona von Gersdorffa. Z rąk niemieckich Golejewko wykupił Marceli Czarnecki, po którym właścicielem był jego syn Antoni. W rękach Czarneckich pozostawało Golejewko aż do drugiej wojny światowej. Teresa z Czarneckich Skórzewska, urodzona w Golejewku w 1887 roku, została zamordowana przez Niemców na Pawiaku w 1942 roku za ukrywanie jeńców alianckich. Jej mąż Piotr oraz syn Marian (ur. 1911), żołnierz AK, zginęli w powstaniu warszawskim. W 1930 roku właścicielem Golejewka był Janusz Czarnecki. Majątek w 1926 roku liczył 555 hektarów.

tematy palac niechlod kowalskie waszkowo zaborowo leszno c 2 tematy palac c 2 jerzyn gebice kotowo gorzyce murowana goslina c 3 tematy palac c 3 nietazkowo oporowko gozdawa kruszewo gorazdowo c 4 tematy palac c 4 wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu pomarzanowice c 5 tematy palac c 5 sliwniki koscielec dzieje turewa wiatrowo jedlec c 6 tematy palac c 6 jurkowo grzybowo czeszewo golejewko historia palacu c 7 tematy palac c 7 koldrab roscinno rudniki taczanow wlasciciele tarczanowa c 8 tematy palac c 8 rawicz sarnowa sieroszewice wegierce rostworowo radomicko c 9 tematy palac c 9 podgrzybow oporowo rod niegolewskich wodki nietuszkowo c 10 tematy palac c 10 miedzianow osowiec kosowo goraj zamek palac c 11 tematy palac c 11 osiek rogalin wyglad palacu piekny ogrod wlasciciele miasta c 12 tematy palac c 12 gospodarz rogalina kolejni wlasciciele skoki tupadly wargowo c 13 tematy palac c 13 wlasciciele dworu 2 zegrowo wierzenica wlasciciel wierzenicy radzewo c 14 tematy palac c 14 pieruszyce dlugie stare lukowo mozdzanow porazyn c 15 tematy palac c 15 bieczyny dabki glugowiec myszkowo przylepki c 16 tematy palac c 16 miedzychod pleszew malinie zrodla malinie plugawice historia siemianic c 17 tematy palac c 17 szamotuly szczeglin paruszewo czerwona wies poczatki wsi c 18 tematy palac c 18 przybyslaw psarskie samokleski duze stare oborzyska wlasnosc burgrabiego c 19 tematy palac c 19 srodka zlotniki radziwillow lipowiec magnuszewice c 20 tematy palac c 20 olesnica szczodrowo szelejewo wlasciciele szalejewa stary grod